Gezond door water, dat is de betekenis van het Latijnse Sanus Per Aquam, SPA. Omdat lief voor mezelf zijn mij wekelijks in de sauna brengt, ben ik al een jaar bewust bezig met ‘Wellness’. Wat dus uiteindelijk puur om SPA blijkt te gaan. Wellness is een combinatie van wellbeing en fitness en daar is in de sauna geen sprake van.
Gezond door water, dat is wat we met zijn allen proberen te bereiken in zo’n sauna. Omdat ik, ik ben en de wereld, de wereld is, loop ik ook in de sauna aan tegen opdringerig menselijk gedrag. Maar omdat ik weet dat ik mijzelf moet blijven pushen om onderdeel van het geheel te blijven, is het dus geen reden om weg te blijven. Sterker nog het is voor mij de meest ideale plek om mij nog enigszins te verbinden, het gehele complex bestaat uit stilte ruimtes. Echt, perfect. Dat wil zeggen als mensen zich daaraan houden.
En omdat mensen zich niet aan de regels willen houden, is het voor mij ook echt oefenen. En soms boeit het niet maar sommigen maken het echt wel heel bont. Nou is het niet moeilijk om uit mijn ervaringen veel voorbeelden te gebruiken, maar dat is niet helemaal mijn punt met dit blog. Een soort van grappig voorbeeld wil ik wel delen.
Vorige week was het weer zo’n dag. Allemaal ontspanning eisende mensen die veel kabaal maakten. Op enig moment ging ik naar mijn favoriete sauna en trof daar twee druk pratende vrouwen. Die hardop fluisterend verder gingen terwijl ik mij installeerde. Bij de ingang en de check-in balies staat overal en behoorlijk duidelijk dat de sauna’s stilte ruimtes zijn. Bij de deur en in bijna iedere sauna hangt een bordje stilte ruimte. Bij sommige sauna’s hangen nog de oudere bordjes, die iets minder dwingend zijn. En welke duidelijk meer spreken tot het gedrag van de saunabezoeker zelf. ‘Stilte gewenst’.
Zo ook bij mijn favoriete sauna. Toen het hardop gefluister steeds luider werd en de dames duidelijk geen boodschap hadden aan het feit dat ze niet alleen waren, vroeg ik of ze beseften dat het een stilte ruimte was? Wat volgde was ongemakkelijkheid, protest omdat stilte alleen gewenst was en een luidruchtig vertrek. Het was zo absurd dat ik in mijn eentje even hardop heb liggen lachen. Maar het is ook respectloos, op alle fronten.
Maar eerst en vooral omdat de saunacultuur een rijke en lange heilige geschiedenis kent. Waarbij de rode draad altijd is geweest: een heilige plaats tussen de twee werelden. Voorouders, Goden en elven werden vereerd in de sauna, omdat de mensen geloofden dat via de sauna hun krachten met hen werden gedeeld. Zieken werden er opgelapt, volksgeneeskunde werd er gepraktiseerd en ook gedeeld zodat het bewaard zou blijven. De saunacultuur is zelfs opgenomen in de UNESCO lijst Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid.
De stilte in een sauna is essentieel voor het welzijn van zowel de bezoekers als de Saunatonttu, de saunaelf. De stilte bevordert ook de energetische harmonie. In de sauna, in stilte en met respect, vind je de plek waar de waan van de dag en het mystieke elkaar mogen ontmoeten, waardoor er een diepe verbinding met jezelf ontstaat. Maar ook met de natuur en met haar ‘onzichtbare bewakers’, welke waken over het heilige ritueel van de saunabaden.
Dit is ook waarom al het seksuele geviespeuk van veel mannen totaal niet past in een saunacomplex. Het is ook hierom waarom het bijzonder ongepast is om saunameestercursisten te laten schudden met hun kont, als ware ze in een nachtclub. De heilige atmosfeer die bij een SPA en sauna hoort, moeten we koesteren en niet vertroebelen omdat de verloedering toch overal doorzet.
En omdat iemand zich tegen al dat opdringerige, egogerichte en seksueel intimiderende gedrag moet uitspreken, blijf ik dat dus ook doen. En ik oefen zo om met een vriendelijk woord doel te leren treffen. Een mens mag hopen. En het helpt mij al om te zeggen: “Ik oefen tegenwoordig op ‘als je niets aardigs kunt zeggen, zeg dan niets’. En dit is zo’n momentje, dus ik zwijg even.”
En omdat communicatie nogal mijn ding is, spreek ik mij net zolang uit, tot de sauna weer als heilige plaats in ere is hersteld. En ik dus nooit meer benauwd kijkende jonge meiden hoef te zien omdat er weer eens een kerel zich niet weet te gedragen. En net zolang totdat de stilte die de moderne mens in de sauna zoekt en ontvlucht weer wordt omarmd als de heilige energie die het is. En de sauna, als SPA weer absoluut en helend mag werken. Omdat het kan.
Foto: Anne Nygärd via Unsplash
