Geplaatst op

Verkeerd aangeleerde emoties

Een kreet die ik mijzelf regelmatig hoor gebruiken. Maar laatst zat ik weer eens te prakkedenken over van alles en nog wat en ineens dacht ik, wat bedoel ik er nou precies mee. Wat wil ik nou zeggen met verkeerd aangeleerde emoties. Wat zijn emoties nou eigenlijk en waarom maken ze vaak simpele dingen tot complexe uitdagingen? Of beter nog waarom staan wij toe dat iets wat eigenlijk niet meer dan een beleving en/of gevoel is, bepaalde situaties die juist vragen om ratio, onnodig complex maken?

Zelf ben ik in het ‘gelukkige’ bezit van veel verkeerd aangeleerde emoties. Maar ik heb ook door omstandigheden mijzelf aan kunnen leren om in moeilijkingewikkelde situaties mijn emoties eerst rationeel te beschouwen, een soort emotie time-out. Zolang ik me veilig voel bij mensen in privérelaties mogen mijn emoties lekker buiten spelen en de boel leiden maar zodra situaties, relaties en/of omstandigheden in negatieve zin veranderen dan weet ik dat mijn emoties mij vrij eenvoudig kunnen bedriegen. Verkeerd aangeleerd gedrag door emoties, dat kennen de meeste mensen wel. Maar bij mij komt het vrijwel nooit tot uiting van verkeerd gedrag door verkeerd aangeleerde emoties. Ik vermoed dat juist dit punt bepalend is of je als slachtoffer dader wordt, of juist een betere versie van jezelf.

In mijn volwassen leven heb ik in totaal 4 psychologen gesproken, lange tijd heb ik op automatische piloot geleefd en op enig moment was ik dat zat. Er was alleen één probleem, ik wist namelijk hoe het voelde om die tsunamie van irrationele emoties toe te staan. De zeldzame keer dat ik mijzelf toestond om echt te voelen, voelde alsof ik stikte. Pijn, verdriet, boosheid, frustratie en gemis, ik voelde het allemaal heel diep vanbinnen. Maar ik voelde ook verdomde goed hoe kinderlijk mijn emoties waren, en het bracht mijn stabiel gecreëerde situatie aan het wankelen. Ik besloot dus dat het tijd werd om iets te ondernemen, weg blijven lopen van je eigen emoties was ik inmiddels meer dan zat dus er zat niets anders op. Omdat er zoveel was weggestopt en gebeurd lukte het mij niet om concreet te benoemen waar ik nou precies en/ of het meeste last van had. Ik kreeg het advies om mijn leven tot dan in een tijdlijn te verdelen en bij iedere periode de meest heftige gevoelens te beschrijven. Dat was het begin van een veel belangrijkere ontwikkeling, het proces naar zelfbewust zijn.

Uiteraard werkt het als je heel beschadigd bent niet zo dat er zoiets is als dé therapie of dé oplossing. Het blijft een terugkerend item, die rugzak die je niet voelt totdat iets of iemand de rits weer opendoet. Dan blijkt alles nog in volle hevigheid aanwezig te zijn, maar gaandeweg zie en leer je dat die rugzak vakjes krijgt. Een rugzak vol vakjes verkeerd aangeleerde emoties. En zo’n emotie kun je uit het vakje van je rugzak halen om vervolgens weer terug te plaatsen.

Om te toetsen hoe heftig die emotie nou is, om uit te zoeken welke rol die emotie speelt bij lastige situaties in het nu maar ook om toe te geven aan het verdriet dat die emotie je kan bezorgen. En zo ben ik mij nu zo’n jaar of 12 heel bewust van mijn rugzak en de ontwikkeling ervan. En inmiddels bevind ik mij in de fase dat ik feilloos weet uit welk vakje verkeerd aangeleerde emotie, huidige emoties irrationeel dreigen te worden. En dat maakt ook verkeerd aangeleerde emoties prima behapbaar en beheersbaar.